Wanneer een baby na de geboorte extra zorg nodig heeft op een afdeling neonatologie (NICU), staat de wereld van de ouders op zijn kop. Naast de emotionele impact, brengt deze periode ook praktische en financiële uitdagingen met zich mee. In dit artikel duiken we in de bevindingen van het proefschrift ‘The hospital as a second home: Engaging parents as partners in the care for their hospitalized infant’ van Hannah Hoeben (Universiteit van Amsterdam). We kijken specifiek naar de financiële gevolgen en hoe een actieve rol van ouders kan bijdragen aan een snellere terugkeer naar huis.
1. De financiële impact van een ziekenhuisopname
Hoewel de medische zorg voor een baby in Nederland grotendeels gedekt wordt door de basisverzekering, brengt een verblijf in het ziekenhuis aanzienlijke bijkomende kosten met zich mee voor het gezin. Het proefschrift benadrukt dat deze financiële last vaak onderschat wordt.
Gezinnen krijgen te maken met verschillende indirecte kosten:
- Reiskosten en parkeren: Dagelijkse ritten naar het ziekenhuis en hoge parkeertarieven kunnen in enkele weken oplopen tot honderden euro’s.
- Maaltijden en verblijf: Ouders die lange dagen (of nachten) bij hun kind doorbrengen, maken extra kosten voor voeding buiten de deur.
- Inkomensverlies: In veel gevallen moeten ouders onbetaald verlof opnemen of minder uren werken om aanwezig te kunnen zijn bij hun kind. Voor moeders die na hun bevallingsverlof nog zorgtaken hebben in het ziekenhuis, kan dit een grote druk leggen op het gezinsbudget.
- Extra kinderopvang: Als er oudere kinderen in het gezin zijn, moeten er vaak extra uren opvang of oppas geregeld worden om de bezoeken aan het ziekenhuis mogelijk te maken.
Het proefschrift stelt dat het erkennen van deze financiële barrières essentieel is om ouders de ondersteuning te bieden die zij nodig hebben om bij hun kind te zijn.
2. Sneller naar huis: Minder stress, minder kosten
Een centraal thema in het onderzoek van Hoeben is Family Integrated Care (FICare). Dit is een zorgmodel waarbij ouders niet als ‘bezoekers’ worden gezien, maar als actieve partners in de zorg. In plaats van dat verpleegkundigen alles doen, leren ouders om zelf basistaken uit te voeren, zoals het verschonen, voeden en monitoren van hun baby.
Uit het onderzoek blijkt dat dit model directe voordelen heeft voor de duur van de opname:
- Kortere ligduur: Baby’s die verzorgd worden volgens het FICare-model kunnen gemiddeld twee dagen eerder het ziekenhuis verlaten.
- Geld besparen: Twee dagen minder in het ziekenhuis betekent niet alleen een kostenbesparing voor het zorgstelsel, maar ook direct voor de ouders (denk aan de reiskosten en verlofdagen).
- Minder stress en hogere zelfredzaamheid: Ouders die actief betrokken zijn, voelen zich zelfverzekerder wanneer ze eenmaal thuis zijn. Dit verkleint de kans op heropnames of extra consulten na ontslag, wat zowel de mentale rust als de portemonnee ten goede komt.
Uitleg van termen in dit onderzoek
- Neonatologie (NICU): Een gespecialiseerde afdeling in het ziekenhuis voor baby’s die te vroeg geboren zijn of na de geboorte extra medische zorg nodig hebben.
- Family Integrated Care (FICare): Een methode waarbij de focus ligt op het opleiden en ondersteunen van ouders, zodat zij de primaire verzorgers van hun kind worden, zelfs binnen de ziekenhuismuren.
- Zelfredzaamheid: Het vermogen van ouders om na de opname zelfstandig en met vertrouwen voor hun baby te zorgen zonder voortdurende professionele hulp.
Conclusie
De resultaten van dit proefschrift laten zien dat de rol van de moeder (en vader) in het ziekenhuis veel groter is dan alleen morele steun. Door ouders de middelen en kennis te geven om zelf zorg te dragen, verbetert niet alleen de gezondheid van de baby, maar worden ook de financiële en emotionele lasten voor het gezin verlicht.
Deze tekst is gebaseerd op het proefschrift: Hoeben, H. (2025). The hospital as a second home: Engaging parents as partners in the care for their hospitalized infant. Universiteit van Amsterdam.
Checklist: een ‘Empowerment’ tas (Neonatologie)
Wanneer je baby op de neonatologie ligt, voelt het vaak alsof alles voor je bepaald wordt. Maar uit onderzoek van Hannah Hoeben (UvA) blijkt dat jij als moeder een cruciale partner bent in de zorg. Met deze checklist pak je een tas in die je helpt om je niet als bezoeker, maar als de belangrijkste verzorger van je kindje te voelen.
Voor je baby (het creëren van een ’thuis’)
- Eigen dekentje of doek: In het proefschrift wordt geadviseerd de kamer minder klinisch te maken. Een eigen geur en kleur helpt bij het creëren van een ’tweede thuis’.
- Huid-op-huid kleding: Neem een vest of shirt mee dat makkelijk aan de voorkant open kan voor Kangoeroe-zorg (buidelen). Dit is essentieel voor de hechting en groei.
- Persoonlijke items: Denk aan een klein knuffeltje of een naambordje voor bij het bedje.
Voor jou (om een partner in de zorg te zijn)
- Notitieboekje en pen: Gebruik dit tijdens de artsenvisite. Noteer je vragen vooraf en schrijf de antwoorden op, zodat je een gelijkwaardige gesprekspartner bent in het behandelteam.
- Comfortabele kleding (lagen): Als je actief deelneemt aan de zorg (FICare), ben je veel in beweging (verschonen, voeden, verzorgen). Comfortabele kleding is dan een must.
- Fotolijstje of kleine decoratie: Het onderzoek toont aan dat een gepersonaliseerde kamer ouders helpt om langer en prettiger bij hun baby te verblijven.
Voor de overgang naar huis
- Vragenlijst voor de verpleging: Maak een lijstje met handelingen die je zelf wilt leren voordat je naar huis gaat. Hoe vaker je dit in het ziekenhuis oefent, hoe groter je zelfredzaamheid en hoe lager de stress op de dag van ontslag.
Voor je mentale budget
- Informatie over patiëntenverenigingen: Stop een folder of de website van bijvoorbeeld Care4Neo in je tas. Psychosociale steun is volgens het onderzoek onmisbaar om de belasting vol te houden.
Deze checklist is gebaseerd op de wetenschappelijke adviezen uit het proefschrift van H. Hoeben (2025).
- Heb je een gouden tip of een andere opmerking? Stuur eens een bericht en laat het weten.
- Wil je liever een geldverhaal delen (alleen voor mama’s). Klik dan op ‘interview geldverhaal‘.
- Vond je dit interessant? Deel het met anderen.
- Steun Mama Budget door je aankopen via de links te doen. Mama Budget ontvangt een kleine vergoeding wanneer je via de links zoals Bol. of Amazon.nl bestelt.
- Belangrijk: ik ben geen financieel adviseur, ik deel mijn ervaringen en tips over geld. Ik ben ook benieuwd naar jouw geldervaring. Laten we van elkaar leren.
